Koudumer Beantsjes
Voor de inwoners van bijna alle dorpen en steden in Friesland gelden bijnamen. Voor de Koudumers zijn er meerdere in omloop, ze hebben allemaal betrekking op groente producten, de meest algemene is: "Koudumer Beantsjes" en eigenlijk zijn de inwoners best trots op deze bijnaam.
De reden dat de Koudumers in verband worden gebracht met groente is het feit dat er hier tot de 60 er jaren van de vorige eeuw uitgebreide tuinbouwactiviteiten waren. Er was zelfs een groente veiling waar groentekooplui van heinde en ver hun producten kochten. De Koudumer economie was vanaf het eind van de 19e eeuw tot en met de jaren ?60 voor een groot deel met de tuinbouw verbonden. Het was algemeen bekend dat in Koudum gekweekte groenten beter smaakten dan groenten van elders. Aan het geheim ervan is door de natuur meer dan 10.000 jaar gewerkt. Het begon met de aanleg van een keileembult door de gletsjers in de IJstijd. Toen het ijs gesmolten was begonnen de zandverstuivingen, in de luwte van de bult dwarrelde het zand neer en vormde een zuidelijk gelegen helling. Doordat de ondergrond begroeide vormde zich humus dat zich mengde met het zand waardoor het door de tuinders zo geroemde humusrijke "zwarte zand" ontstond. De ligging op het zuiden en in de luwte van de bult samen met de vruchtbare grond vormen de basis voor succesvolle tuinderijen in Koudum. Planten krijgen meer warmte en voedingsstoffen toegevoerd waardoor ze beter groeien en eerder oogstrijp zijn. Door schaalvergroting in de afzet is de tuinbouw in Koudum grotendeels ten onder gegaan, er zijn nu nog twee kleinschalige tuinderijen in Koudum die hun heerlijk smakende en gezonde producten rechtstreeks aan de consument verkopen.
bewerkelijk product
Sperciebonen is een bewerkelijk product dat van de kweker veel aandacht vraagt. Het opkweken van de gevoelige plantjes om zo vroeg mogelijk in het jaar te kunnen leveren vergt veel aandacht. Koudumer Beantsjes worden een voor een met de hand geplukt, bij goed beheer kan een ervaren plukker meerdere malen plukken van dezelfde plant, het is zaak dat alleen de exemplaren die klaar zijn geplukt worden. Ook dit vergt veel uren en vakmanschap. Koudumer Beantsjes werden van oudsher aangeprezen met de slogan: ?dubbele witte zonder draad?. Dubbele witte is een oud ras dat de basis vormde voor de veredeling. Bij de veredeling lette men voorheen vooral op opbrengst en kwaliteit. Moderne rassen zijn doorgekweekt op eigenschappen om machinaal geoogst te kunnen worden deze rassen zijn minder geschikt voor de handmatige pluk. De variëteit die de laatste 20 jaar in Koudum wordt gebruikt is een product van de veredeling uit de jaren 60 en 70. Deze soort leent zich goed voor de Koudumer omstandigheden en handmatige pluk. Ieder jaar wordt zaad gevangen voor het zaaigoed van volgend jaar.
It plantsjen fan de Beantsjes
Beantsje Faria
De eerste Koudumer Beantsjes zijn klaar rond 16 juni. Vanaf 1 juli t/m Oktober zijn ze volop verkrijgbaar bij: (Klik voor plattegrond)
Sperzieboontjes heetten oorspronkelijk `aspergieboontjes'. Zij danken hun naam aan het feit dat ze volgens oudhollands gebruik net als asperges met gesmolten boter en nootmuskaat worden opgediend.
Dizze link foar oare Beantsje Resepten >>
