Koudum

VOGELWACHT BEZORGT OVER GIERZWALUWPOPULATIE:

Altijd omstreeks Koninginnedag komen de gierzwaluwen terug uit het midden van Afrika.

Zij komen hier alleen om voor het nageslacht te zorgen. Daarvoor waren de condities ideaal: profiterend van een lange periode daglicht, zodat ze bijna 18 uren per dag insecten kunnen vangen voor hun jongen en de vele daken waar zij hun nest onder konden bouwen. Het aantal insecten dat een gierzwaluwgezin per dag consumeert is enorm.

De gapende bek werkt als een efficiënte vliegenval.

Van de gevangen insecten maakt zij in de keelzak een voedselbal van ongeveer een centimeter in doorsnee, die aan de jongen worden gevoerd. Het is bekend hoe vaak er gevoerd wordt en hoeveel insecten er ongeveer in een voerbal zitten. Er moeten ongeveer 20.000 insecten gevangen worden. Dat is een hoeveelheid waar wij vier milieuonvriendelijke spuitbussen voor nodig hebben.

Al noemen we deze vogel een zwaluw, het is geen familie van de ons bekende zwaluwen, zoals de boeren-, huis- of oeverzwaluw. Het is een op zich zelf staande familie die weer te verdelen zijn in 71 soorten.

De gierzwaluw (Apus Apus) is de enige gierzwaluw die in Nederland voorkomt. Zij brengen hun hele leven door in de lucht. Zelfs slapen doen zij in de lucht op een hoogte tussen de 3 en de 5 km waar zij zwevend met zo nu en dan een vleugelslag gezamenlijk de nacht doorbrengen. Jongen die het nest verlaten zullen de eerste 3 jaar in de lucht blijven!

Pas wanneer de vogels geslachtsrijp zijn kunnen zij een nestplaats zoeke, en daar duiken de problemen op voor deze luchtacrobaten.

Gierzwaluwen broeden elk jaar weer op hun eigen nest, maar als hun nest er niet meer is, omdat er stadsvernieuwing (sloop) of dakrenovaties hebben plaatsgevonden, is de gierzwaluw niet in staat om een ander nestplaats te vinden. Hij zal nog dagenlang proberen om zijn oude nestingang te vinden en het broedseizoen moet als verloren worden beschouwd De afgelopen decennia zijn vele broedplaatsen door zulke activiteiten verloren gegaan. Doordat er geen kiertje meer onder de nieuwe daken te vinden is, kunnen ze niet meer onder de pannen komen en loopt het aantal broedparen dramatisch terug.

In enkele steden is een afname gemeld van 70% in tien jaar tijd.

Dit was de reden om in ons wachtgebied een begin te maken met het inventariseren van gierzwaluwbroedplaatsen .

In Koudum zijn er in 2005 achtentachtig gierzwaluwnesten geteld, verdeeld over 26 daken. Alleen al in dat jaar zijn van de zesentwintig daken er zeven gerenoveerd, waarbij er 24 nesten verloren zijn gegaan.

Maar er werd niet alleen geïnventariseerd, er wordt ook daadwerkelijk hulp geboden.

In 2004 zijn er 10 speciale gierzwaluwpannen op het dak van atelier Ooste geplaatst, daarvan zijn er nu 3 bezet. Het vermoeden is dat de resterende invliegplekken snel bewoond zullen worden, want het zijn immers koloniebroeders.

In 2005 zijn er 36 invliegplekken gerealiseerd op 4 locaties

Fam F.J de Boer Dammenseweg 1 21 invliegplekken.

Jan Klein Zwarteweg 26 4 invliegplekken.

Jan de Jong Bovenweg 3 5 invliegplekken.

Libbe Zijlstra Achter de Tuinen 9 6 Invliegplekken.

Ook dit jaar zijn er al weer enkele broedplekken gerealiseerd:

Yde Kuipers it Leantsje 3 Hemelum 6 invliegplekken.

Wiebe Leenstra Hoofdstraat 59 6 invliegplekken.

Bauke de Jong it Heechhout 18 3 invliegplekken.

Op dit moment wordt het huis van Fonger Munniksma aan de Tjalke van der Walstraat 4 gerenoveerd, inclusief het dak. Op dit dak waren 19 nesten van de gierzwaluw bij de wacht bekend. Gelukkig had de fam Munniksma oog voor de problemen waar de vogels voor kwamen te staan en besloten om nog voor het broedseizoen de werkzaamheden aan het dak gereed te hebben en nesthulp aan te bieden

Voor de nesthulp is er gebruik gemaakt van de zogenaamde huifjes, die op dakpannen worden gemonteerd.

20 dakpannen werden door leden van de vogelwacht aangepast en geschikt gemaakt als invliegplek. Nu maar hopen dat die snel gevonden worden. Eigenlijk zou een ieder die het dak vernieuwd waar nesten zitten, zijn verantwoordelijkheid moeten nemen en voor vervangende broedplaatsen zorgen.

Behalve speciale dakpannen of huifjes kunt u gebruik maken van de voor de gierzwaluw ontworpen nestkast.

Als voorbeeld is er één opgehangen bij Doede de Boer Oostenveldseweg nummer 23 op Onderweg 36 in Koudum

En in Hemelum bij de Fam H.Otten Marren 4 in Hemelum.

Heeft U ook belangstelling voor het aanbieden van nestgelegenheid, neem dan contact op met de vogelwacht.

De volgende artikelen kunnen op het onderstaande adres worden besteld:

1.Huifjes ? 3 per stuk kleur rood en zwart (passen op alle soorten dakpannen)

2. Nestkasten worden gemaakt op de sociale werkplaats Het Dalhout in Surhuisterveen en kosten ? 7 per stuk.

De prijzen van de huifjes en nestkasten zijn zo laag omdat de BFVW 50% van de kosten voor haar rekening neemt.

Voor meer informatie:

Vogelwacht Koudum ? Hemelum

Bauke de Jong, it Heechhout 18